Kiedy stosować probiotyki?

 

 Podzieliłam wskazania dotyczące stosowania probiotyków na dwa obszary. 

1. W pierwszym omówię sytuacje, w którym zastosowanie probiotykoterapii jest niezbędne i absolutnie konieczne.
2. W drugim przeczytasz o sytuacjach zdrowotnych, które nie wymagają bezwględnej probiotykoterapii. Jednocześnie dowody naukowe oraz moje (i innych specjalistów) doświadczenie wskazują, że warto je stosować jako wsparcie w określonej sytuacji. 

 

Tam, gdzie temat obejmuje zagadnienia szerzej omawiane w innych moich artykułach – podlinkuję je. Każdy z nich bazuje na badaniach naukowych, moim doświadczeniu i tłumaczy dokładnie, w jaki sposób oraz które probiotyki będą pomocne. 

Kiedy stosować probiotyki? W takich sytuacjach, w których stosowanie probiotyków jest niezbędne.

 

Przyjmowanie antybiotyku, z powodu różnych przyczyn (chorób ukł. oddechowego, zakażeń moczowo-płciowego, problemów w obrębie jamy ustnej itd.), jest bezwzględnym wskazaniem do przyjmowania probiotyków. 

Jeśli stosujesz antybiotyk, musisz brać probiotyk. Podkreślam, że picie kefiru nie wystarczy, choć jest wspaniałym wsparciem dla Twoich bakterii i źródłem wielu ważnych składników odżywczych! 

Szczegółowo pisałam o tym w artykule poniżej:

 

Probiotyki w trakcie i po antybiotykoterapii. Musisz to wiedzieć

 

Szczepy probiotyczne stosowane podczas antybiotykoterapii muszą wykazać się tzw. antybiotykoopornością, czyli antybiotyk nie może ich zabijać. 

 

Do szczepów probiotycznych o udokumentowanych właściwościach, opornych na antybiotyki należą:

• Lactobacillus rhamnosus ACTT 53103, nazywany także LGG (bakteria o najlepiej udokumentowanym działaniu) – np. Dicoflor, Estabiom, Floractin, Coloflor Baby, Loggic+,
• Saccharomyces boulardii (drożdżak, czyli grzyb) – np. Enterol (lek),
• Lactobacillus rhamnosus E/N, Oxy i Pen – np. Lakcid Forte,
• Lactiplantibacillus plantarum 299v (dawniej nazywany Lactobacillus plantarum 299v) – dostępny w Sanprobi IBS oraz Sanprobi IBS krople (od 1. roku życia).

 

Pamiętaj, że antybiotykoterapia jest jak bomba atomowa dla mikrobioty jelitowej. Ma szereg bardzo poważnych konsekwencji zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Z tym, że u dzieci konsekwencje te są jeszcze bardziej druzgocące. Stąd probiotykoterapia u niemowląt i małych dzieci jest tak ważna i nie może być zaniedbana. 

 

U małych dzieci, szczególnie do 3. roku życia, wg aktualnej wiedzy naukowej, formuje się tzw. bazowa mikrobiota jelita. Można by to było nazwać matrycą bakteryjną. Dla zdrowia dziecka ważne jest, by była ona jak najbardziej różnorodna w jakościowe bakterie oraz była zasobna w te, które wykazują szalenie ważne działanie prozdrowotne m.in. bakterie z rodziny Lactobacillus i Bifidobakterie. 

 

Eradykacja Clostridioides difficile (wcześniej Clostridium difficile) i Helicobacter pylorii, czyli szczepów bakterii, które mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie układu pokarmowego.

Eradykacja tych bakterii wiąże się ze stosowaniem antybiotyków, a bez “osłony” probiotycznej często dochodzi do wielu problemów żołądkowo-jelitowych. Wykazano też, że probiotykoterapia pomaga zmniejszać częstotliwość nawrotów C. difficile i H. pylorii. 

 

Probiotyki chronią mikrobiotę jelitową.  Konkurują o składniki odżywcze z C. difficile, “gładząc ją ”i zmniejszając jej toksyczność. Sprawdzą się tu wszystkie wymienione wyżej szczepy i preperaty. 

Zespół jelita drażliwego i choroby zapalne jelit

 

Zdaje się, a tak przynajmniej wynika z mojego doświadczenia, że osoby zmagające się z ZJD lub Chorobą Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, trafiając do gastroenterologa, właściwie zawsze otrzymają rekomendację do zastosowania probiotykoterapii. Jeśli nie ma innych przeciwwskazań np. podejrzenia przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim (SIBO). 

 

Z moich obserwacji wynika, że lekarze gastroenterolodzy widzą olbrzymie korzyści ze stosowania probiotyków w tej grupie pacjentów i śledzą na bieżąco doniesienia naukowe. Nie pracuję wprawdzie z osobami, które chorują na choroby zapalne jelit, ale wśród osób z ZJD zastosowanie szczepu L.plantarum 299v jest zbawienne. Zarówno moje doświadczenie zawodowe, jak i 30 lat badań naukowych stojących za tym szczepem probiotycznym, to potwierdzają!

Pamiętaj, że probiotyk nie leczy, ale mocno wspiera ograniczenie objawów, takich jak zaparcia, biegunki, bóle brzucha, przelewanie, dyskomfort. 

 

 

 

 

Kiedy stosować probiotyki? W sytuacjach, w których stosowanie probiotyków jest ogromnym wsparciem leczenia podstawowego lub dietoterapii.

 

Probiotyki mają bardzo szeroki zakres działania, a biorąc pod uwagę, że całe nasze ciało, wewnątrz i na zewnątrz ma specyficzną dla danego obszaru mikrobiotę, ich zastosowanie mocno się rozszerza, zwłaszcza w kontekście stosowania prebiotyków. Na rynku mamy probiotyki dostosowane do różnych potrzeb. 

 

Omówię te kluczowe, ale wiedz, że zdecydowanie nie wyczerpuję tematu. 

 

Podział probiotyków dostępnych na rynku ze względu na cel ich zastosowania:

 

• Probiotyki wspierające zdrowie metaboliczne i hormonalne (dla kobiet z PCOS, insulinoopornością, cukrzycą, pomagające w redukcji masy ciała, w stłuszczeniu wątroby, jako wsparcie przy osteoporozie) – Lactobacillus reuteri, Akkermansia muciniphila (w postaci postbiotyku, jedyna na całym świecie czysta bakteria dostępna jest w Sanprobi Premium – The Akkermansia Company, Lactobacillus gasseri, Bifidobacterium animalis subsp. lactis B420, Lactobacillus gasseri, Bifidobacterium breve B3 i wiele innych).

 

• Probiotyki wspierające prawidłowe funkcje trawienne i promujące zdrowie jelit, stosowane m.in. przy zaparciach, biegunkach, ZJD itd. – Lactobacillus rhamnosus GG, Saccharomyces boulardii, Bifidobacterium breve, Lactiaplantibacillus plantarum, Bifidobacterium infantis, Lactobacillus reuteri.
• Probiotyki dla zdrowia psychicznego i redukcji stresu, czyli tzw. psychobiotyki – Bifidobacterium longum 1714, Lactobacillus rhamnosus JB-1, Lactobacillus helveticus Rosell-52 i Bifidobacterium longum Rosell-175 (dostępne w preaparacie Sanprobi Stress).

 

• Probiotyki uroginekologiczne (na infekcje bakteryjne i grzybicze Lactobacillus rhamnosus GR-1, Lactobacillus reuteri RC-14 oraz na infekcje moczowe Lactobacillus crispatus, Lactobacillus gasseri).

 

• Probiotyki dentystyczne (próchnica, zdrowe dziąsła – Streptococcus salivarius K12, Lactobacillus reuteri DSM 17938).

 

• Probiotyki laryngologiczne, stosowane w profilaktyce i wsparciu leczenia zakażeń gardła, ucha, trąbki Eustachiusza, zapalenia migdałków, ale też jako element wsparcia odbudowy mikrobioty jamy nosowej po zastosowaniu innych preparatów, które mocną ją naruszyły (np. w postaci sprayu z probiotykiem Streptococcus salivarius 24SMBc i Streptococcus oralis 89a).

 

• Probiotyki wspierające funkcjonowanie układu oddechowego mogą zawierać szczepy bakterii, które poprawiają jego efektywność. W ramach wsparcia i redukcji infekcji oraz szybszego ich przechodzenia – Lactobacillus paracasei, Lactobacillus casei, Bifidobacterium breve, Lactobacillus rhamnosus GG, Bacillus coagulans.

 

• Probiotyki wspierające leczenie chorób skórnych (atopowe zapalenie skóry, egzemę, alergie skórne) – Lactobacillus rhamnosus GG, Bifidobacterium breve, Lactobacillus paracasei, Bifidobacterium lactis.

 

• Probiotyki dla dzieci i niemowląt (wspierające wypróżnienia u dzieci, gdy dochodzi do zaparć, zwiększające wchłanianie z diety – Sanprobi IBS krople, na kolki niemowlęce, refluks, do stosowania przy chorobach skórnych) – Bifidobacterium infantis, Lactobacillus reuteri DSM 17938, Lactobacillus reuteri DSM 17938.

 

• Probiotyki wspierająca zdrowie kobiet w ciąży i karmiących (wspierają redukcję infekcji intymnych, powikłań okołoporodowych, zmniejszają ryzyko dodatniego GBS, zmniejszają ryzyko powikłań ciążowych) – Bifidobacterium bifidum PRL2010, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus crispatus, Bifidobacterium breve .

 

 

Kiedy stosować probiotyki wspierające zdrowie metaboliczne i hormonalne?

 

Probiotyki mogą modulować, czyli zmieniać mikroflorę jelitową, co ma kluczowy wpływ na gospodarkę hormonalną i metaboliczną. Wiele badań naukowych wykazało, że określone szczepy wpływają na poprawę insulinowrażliwości, redukcję stanów zapalnych oraz metabolizm tłuszczów i glukozy. To bardzo ważne aspekty poprawy zdrowia metabolicznego i hormonalnego. 

 

Na blogu opisałam szereg różnych sytuacji zdrowotnych, które – w ramach kompleksowego wsparcia leczenia i dietoterapii – obejmują również stosowanie probiotyków. 

Zauważyłam w mojej praktyce, ale też w badaniach klinicznych, że w zależności od zaburzenia poprawę wielu parametrów uzyskano przy zastosowaniu produktów, takich jak Sanprobi Barrier, Sanprobi Super Formula, Sanprobi Osteo (dla zdrowia kości i w osteoporozie) oraz Sanprobi 4 Enteric (idealny w stłuszczeniu wątroby). 

 

W tych sytuacjach zdrowotnych probiotyki są idealnym wsparciem (kliknij w linki, by przejść do rozbudowanego artykułu): 

 

• nadwaga i otyłość –  czy probiotyki naprawdę pomogą,
• dieta w PCOS i zastosowanie probiotyków w zespole policystycznych jajników,
• kompleksowa dietoterapia w stłuszczeniu wątroby, w tym suplementacja i probiotykoterapia,
• insulinooporność i wsparcie probiotyczne dla osób przyjmujących metforminę, czyli także dla osób z cukrzycą typu 2,
• dieta w zaburzeniach hormonalnych (dominacja estrogenowa, endometrioza, PCOS).
  

 

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• poprawa insulinowrażliwości,
• zmniejszenie dolegliwości związanych ze stosowaniem metforminy,
• regulacja masy ciała,
• zmniejszenie stanu zapalnego,
• wpływ na zdrowie wątroby,
• poprawa parametrów lipidowych (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy),
• zmniejszenie stężenia hormonów męskich (testosteronu u kobiet z PCOS),
• wsparcie zdrowia kości (osteoporoza),
• zmniejszenie przepuszczalności bariery jelitowej,
• poprawa w zakresie komfortu trawiennego.

 

Kiedy stosować probiotyki wspierające prawidłowe funkcje trawienne i promujące zdrowie jelit?

 

Bakterie jelitowe, bez dwóch zdań, odgrywają kluczową rolę w trawieniu, wchłanianiu składników odżywczych i regulacji perystaltyki jelit. Mamy ich w jelitach bardzo dużo, a Twoja kupa składa się w dużej mierze w drobnoustrojów, nawet jeśli nie wydaje Ci się to szczególnie estetyczne i pociągające. 🙂

 

Dysbioza jelitowa (zaburzenie składu mikrobioty i ilości bakterii ją budujących) może prowadzić do problemów żołądkowo-jelitowych, takich jak zaparcia, biegunki, gazy, czy wspomnianego zespołu takich objawów, nazywanego zespołem jelita drażliwego (IBS). 

Wspieranie mikrobioty odpowiednimi szczepami probiotycznymi pomaga normalizować funkcjonowanie jelit. Kluczowy szczep, który pomaga redukować objawy ZJD, występuje w Sanprobi IBS.  

Pamiętaj, aby unikać też wielu czynników, które będą pogarszały stan Twojej mikrobioty oraz zdolności trawienne. Omówione one zostały w artykule “Co niszczy mikrobiotę jelitową”. 

 

Co niszczy mikrobiotę jelitową? Zaburzenia mikrobioty jelitowej

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• redukcja objawów (bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, zaparcia, gazy),
• łagodzenie biegunek poantybiotykowych i infekcyjnych,
• regulacja składu ilościowego i jakościowego mikrobioty,
• poprawa integralności bariery jelitowej,
• redukcja objawów zgagi,
• zmniejszenie stanu zapalnego.

 

Kiedy stosować probiotyki dla zdrowia psychicznego i redukcji stresu, czyli psychobiotyki?

 

Oś jelitowo-mózgowa ma kluczowe znaczenie dla zdrowia psychicznego, a mikrobiota jelitowa wpływa na produkcję neuroprzekaźników (np. serotoniny, dopaminy, czy GABA). Bardzo szczegółowo omówiłam rolę i działanie osi w poniższym artykule. 

 

Psychobiotyki, czyli o tym czy mikroby mają wpływ na nasze zdrowie psychiczne

 

 

Psychobiotyki to probiotyki, które mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego i zmniejszać objawy depresji, lęku oraz stresu. To bardzo wyspecjalizowane szczepy, które mają takie zdolności! Nie każdy szczep je ma. Są coraz częściej przepisywane jako wsparcie przez lekarzy psychiatrów. Takim psychobiotykiem jest np.Sanprobi Stress. Pomagają bowiem dodatkowo regulować samopoczucie. Nie zastępuje jednak leczenia i psychoterapii! Pamiętaj o tym.  

 

 Ważne jest jednak, że stres i zaburzenia nastroju wiążą się z częstszym występowaniem zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. To bardzo często spotykane zjawisko w gabinecie dietetycznym. 

 

Niestety leki psychiatryczne mają raczej niekorzystny wpływ na mikrobiotę jelitową. Probiotykoterapia może pomóc ją chronić w trakcie leczenia farmakologicznego. W redukcji objawów żołądkowo-jelitowych pomoże szczep L. plantarum 299v, zawarty w Sanprobi IBS,.

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• redukcja lęku i depresji,
• zmniejszenie poziomu kortyzolu i poprawa nastroju, co może być wspierane przez odpowiednie preparaty probiotyczne,
• wsparcie w poprawie jakości snu,
• zwiększenie odporności na stres,
• redukcja objawów żołądkowo-jelitowych,
• poprawa integralności bariery jelitowej,
• zmniejszenie stanu zapalnego.

 

Kiedy stosować probiotyki wspierające leczenie chorób skórnych?

 

Skóra jest odzwierciedleniem stanu zdrowia całego organizmu, a jej kondycja w dużej mierze zależy od mikrobioty jelitowej. W przypadku kobiet z zaburzeniami hormonalnymi i trądzikiem ogromną rolę odgrywa również praca wątroby.  Współczesny sposób dbania o skórę, który jest związany z nadmierną higienizacją i czyszczeniem, nie wspiera prawidłowego funkcjonowania bariery naskórkowej i zdrowia skóry. Wiele preparatów jest bardzo silnych i niszczy naturalną mikrobiotę skóry. 

 

Warto zwracać na to uwagę szczególnie u niemowląt i małych dzieci. Większość popularnych preparatów do mycia dzieci z drogerii  nie nadaje się do tej czynności, ponieważ zawierają bardzo agresywne środki myjące. Na blogu opublikowałam dwa artykuły dotyczące tematu skóry i mikrobioty. 

 

1. O osi jelito-skóra, czyli jak to możliwe, że bakterie jelitowe wpływają na skórę.
2. O roli probiotykoterapii w trądziku.

 

Warto zapamiętać, że nieprawidłowy skład mikrobioty jelitowej, przerost bakterii patogennych oraz przewlekły stan zapalny mogą pogarszać stan skóry i przyczyniać się do nasilenia objawów. 

Probiotyki mogą wspierać leczenie, redukując stan zapalny, modulując układ odpornościowy i poprawiając równowagę bakteryjną. Są też nieocenionym wsparciem u dzieci z atopowym zapaleniem skóry, łuszczycą, łojotokowym zapaleniem skóry. 

 

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• łagodzenie objawów atopowego zapalenia skóry (AZS) i egzemy, m.in. suchości i świądu,
• regeneracja bariery skórnej m.in. poprzez wsparcie produkcji ceramidów,
• zmniejszenie stanów zapalnych,
• regulacja produkcji sebum w trądziku i wsparcie gospodarki hormonalnej,
• regulacji pH skóry,
• zmniejszenie ryzyka AZS u dzieci, których mamy w ciąży przyjmowały odpowiednią probiotykoterapię,
• wspomaganie nawilżenia skóry w AZS,
• zmniejszenie reakcji na czynniki drażniące i alergeny.

 

 

Podsumowanie i zapowiedź drugiej części artykułu

 

Jak widzisz, probiotykoterapia to znacznie więcej niż tylko wsparcie jelit. To narzędzie terapeutyczne, które może realnie wpłynąć na zdrowie metaboliczne, hormonalne, psychiczne, na odporność czy skórę. Oczywiście podstawą zawsze jest odpowiednia diagnoza, leczenie pod kontrolą lekarza, odpowiednia dieta, nawodnienie, redukcja stresu, sen. 
W artykule omówiłam sytuacje, kiedy stosować probiotyki.  W jakich okolicznościach jest to niezbędne? Takich jak antybiotykoterapia czy choroby zapalne jelit. Ale też zaznaczyłam, które sytuacje zdrowotne mogą być wskazaniem do stosowania probiotyków, ponieważ solidne badania naukowe i doświadczenie praktyka pokazują ogromne korzyści. Do takich sytuacji należą problemy żołądkowo-jelitowe, problemy skórne, różne choroby i zaburzenia metaboliczne czy hormonalne. 

Z pełną odpowiedzialnością mogę powiedzieć, że probiotykoterapia odgrywa ogromną rolę w przywracaniu zdrowia i jako specjalista oraz nie tylko, również jako mama, człowiek, ekspertka mikrobioty obserwuję jak duże ma znaczenie. W drugiej części artykułu przyjrzę się kolejnym wskazaniem do zastosowania probiotykoterapii oraz omówię ich kluczowe korzyści. Jeśli masz doświadczenia ze stosowaniem probiotyków – podziel się nimi w komentarzu. Chętnie poznam Twoją historię i wnioski. 😊

 

Artykuł powstał we współpracy merytorycznej z marką Sanprobi. 

 

 

Bibliografia

Bibliografię do tej artykułu znajdziesz w podlinkowanych niżej artykułach. Na końcu każdego z nich znajdziesz odesłania do konkretnych badań.