Witamina D: informacje ogólne i rola w organizmie

Przepisy – pasta tahini
10 listopada 2014
Przepis – szarlotka
16 listopada 2014

Witamina D: informacje ogólne i rola w organizmie

Witamina D powoli staje się bohaterką ogromnej ilości badań naukowych oraz coraz to nowych newsów w mediach. Narastają wokół niej mity, ale z drugiej strony do świadomości przeciętnego Kowalskiego dociera, że jest ona ważna i że nie jesteśmy w stanie wytworzyć jej w skórze dzięki słońcu w ciągu całego roku. Większość dni w naszej strefie geograficznej nie obfituje w nie. Wiosna powoli przyzwyczaja do słońca,  lato słońcem rozpieszcza, ale jesień i zima to zachmurzone niebo, okryte ciała, praca w biurze i przesiadywanie w domu. Zatem jakie mamy szanse na wytworzenie witaminy D? Niemal zerowe. Dzisiejszy wpis jest pierwszym z serii dotyczącej tego ważnego dla zdrowia składnika.

Witamina D należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.  Wyróżniamy dwa jej źródła:

  • endogenne  (wewnętrzne) – wytwarzana w skórze dzięki promieniowaniu UV,
  • egzogenne (zewnętrzne ) – pochodzi z żywności.

Witamina D pochodzenia zwierzęcego to cholekalcyferol (witamina D3), a pochodzenia roślinnego (rośliny, grzyby, drożdże) to ergokalcyferol (witmina D2). Obydwa te związki powstają dzięki działaniu na skórę promieniowania UV czyli pod wpływem słońca. Istnieją też związki pochodne należące do witamin z grupy D, ale nie o nich dzisiaj mowa. Mają też znacznie mniejsze znaczenie.

Jak powstaje witamina D w skórze? Omiń jeśli nie chcesz czytać kilku trudnych nazw 🙂

Pod wpływem promieniowania UV (o długości fali 290-315nm) w skórze powstaje z cholesterolu związek o nazwie 7-dehydrokalcyferol, który jest prekursorem do powstawania witaminy D. Najwięcej 7-dehydrokalcyferolu wytwarza się w warstwie kolczystej i podstawnej naskórka. Im głębiej tym mniejsze wytwarzanie. W dalszym etapie z 7-dehydrokalcyferolu powstaje w wyniku izomeryzacji cholekalcyferol czyli witamina D3. Proces ten trwa około 30 minut. Powstała witamina D3 przedostaje się z błon komórkowych przez przestrzenie międzykomórkowe aż do krwi.

Co wpływa na wytwarzanie witaminy D w skórze?

  • szerokość geograficzna (powyżej 37 równoleżnika w miesiącach od listopada do lutego włącznie niemal nie mamy szans na syntezę witaminy D),
  • stopień nasłonecznienia,
  • pory roku i dnia,
  • zachmurzenie nieba (im większe tym mniejsza synteza),
  • tryb pracy jaki wykonujemy (nocny, dzienny),
  • ilość czasu spędzanego poza domem na otwartych przestrzeniach,
  • stopień okrycia skóry (noszenie krótkich spodenek, spódnic czy może długich np. latem itp),
  • charakter pracy (na powietrzu, w budynku),
  • wiek (im osoba starsza tym mniejsza zdolność do syntezy),
  • karnacja skóry (osoby z jasną karnacją wytwarzają więcej witaminy, osoby z ciemną karnacją często cierpią na niedobory),
  • masa ciała  (im wyższa masa ciała tym mniejsza synteza witaminy D w skórze),
  • używanie kremów z filtrem UV (zmniejsza syntezę),
  • leki (zmniejszają syntezę np. niektóre antybiotyki, glikokortykoidy, leki przeciwpadaczkowe),
  • stan zdrowia (wszystkie choroby w których występują zaburzenia wchłaniania tłuszczów, choroba Crohna, celiakia, mukowiscydoza, ale także przewlekłe choroby nerek i wątroby, stany po usunięciu części lub całości żołądka, często niedobory mają również kobiety z zespołem policystycznych jajników).

Rola witaminy D w organizmie

  • warunkuje transport wapnia w układzie kostnym,
  • wpływa na prawidłowe stężenie wapnia i fosforu w organizmie,
  • odpowiada za przekazywanie bodźców nerwowych do mięśni, a zatem wpływa na ich napięcie,
  • zapobiega krzywicy u dzieci i niemowląt,
  • zapobiega rozmiękczaniu kości i ich kruchości u osób starszych,
  • polepsza wchłanianie wapnia i fosforu z pożywienia,
  • pobudza pracę gruczołu tarczycowego,
  • pobudza przemianę materii,
  • bierze udział w regulowaniu ciśnienia krwi,
  • wpływ na aktywność układu immunologicznego.

 Jak wynika z powyższych informacji głównym źródłem witaminy D w naszym organizmie jest jej synteza w skórze. Znacznie mniejszą część dostarczamy wraz z pożywieniem. Istnieją zatem poważne przesłanki, że większość osób cierpi na jej niedobory z racji położenia geograficznego w jakim żyje.

Witamina D w świetle ostatnich badań naukowych może mieć wpływ na wiele stanów zdrowotnych człowieka. Na chwilę obecną bada się jej wpływ na otyłość, choroby układu krążenia, nowotwory, choroby układu immunologicznego, cukrzycę, depresję oraz nieustannie na układ kostny. W kolejnych częściach odniosę się do wyżej wymienionych. Dodatkowo poruszę temat źródeł witaminy D w diecie, norm na jej spożycie, skutków niedoborów, diagnostyki jej obecności w organizmie a także ewentualnej toksyczności.

Jestem na dzień dzisiejszy jednak ciekawa jaka jest Wasza wiedza odnośnie tej witaminy? Czy bierzecie jakieś suplementy, w których się znajduje? Czy suplementacja według Was jest zasadna?

Witamina D: źródła w diecie, zapotrzebowanie, suplemetacja i skutki niedoborów

Oceń ten artykuł
Kamila Urbaniak
Kamila Urbaniak

Dietetyk. Walczę z nadmiarem kilogramów i zespołem policystycznych jajników. Wierzę w edukację i to, że jest ona kluczem do polepszania naszego istnienia na wszystkich płaszczyznach. Jestem głęboko przekonana o ogromnej roli jaką odgrywają w życiu nawyki. Pracuję w oparciu o nie. Na blogu dzielę się wiedzą, opiniami i tym co bliskie czyli tematami związanymi z doskonaleniem, rozwojem, relacjami nie tylko międzyludzkimi. Tworzę treści, które są unikatowe w Internecie, wyrażają bowiem stan mojej wiedzy, doświadczenia i szczyptę osobowości. Prywatnie lubię luz w relacjach, uśmiech i gotowanie dla bliskich. :)

  • Anna Freud

    Najlepiej witaminę D przyjmować pijąc tran. Taki naturalny, w płynie. Wystarczy 5 ml dziennie i w ten sposób dostarczymy nie tylko witaminę D w dużej dawce i dobrze przyswajalnej, ale przy okazji kwasy omega i parę innych fajnych składników. Od kiedy piję tran nie chorowałam ani razu, mam więcej energii i lepszą koncentrację. Polecam.

    • Kamila Urbaniak

      Anna tran to oczywiście dobre rozwiązanie. Super, że lepiej się czujesz i masz więcej energii. 🙂 Niestety czasem niedobory są jednak bardzo duże i wtedy w grę wchodzą bardziej skoncentrowane suplementy witaminy D. Nawet przepisywane przez lekarza.

      • Anna Freud

        5 ml tranu, czyli tyle ile zalecają na opakowaniu dostarcza 200% dziennego zapotrzebowania na witaminę D. Czyli bardzo dużo. W różnych artykułach na temat tranu pojawia się informacja, żeby latem przerywać stosowanie, bo można tę witaminę przedawkować.
        W każdym razie jest jej w tranie wystarczająco dużo a przynajmniej jest w naturalnej i dobrze przyswajanej formie.
        Też mi się zdarza łykać suplementy, bo faktycznie z pożywieniem ciężko uzyskać prawidłowe ilości, ale akurat w przypadku witaminy D nie ma to moim zdaniem sensu, skoro można przyjmować w lepszej formie, czyli tranu, który ma dodatkowo inne „fajne” składniki.

  • Pora roku jaką własnie mamy jak najbardziej nadaje się do „testowania” różnego rodzaju witamin, diet wzmacniających oraz przekonania, że ruch to zdrowie 🙂

    • Kamila Urbaniak

      Paweł, dziękuję za komentarz. Myślę, że zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest profilaktyka wszelkiego rodzaju przeziębień, gryp, angin itp. niż ich przechodzenie. Sama w tym roku „testuję” siebie i naturalne suplementy. Jestem ciekawa czy wraz z odpowiednią dietą, wysiłkiem fizycznym i oczywiście odpowiednią porcją np. spacerów na świeżym powietrzu, uniknę choróbstwa. Oczywiście Tobie tego życzę 🙂 Pozdrawiam

Przeczytaj poprzedni wpis:
Przepisy – pasta tahini

Przepisy –pasta tahini Pastę tahini możemy kupić w sklepie. Możemy też ją własnoręcznie przygotować! Zajmie to nam jedynie 20 – 30 minut, a słoiczek z pastą […]

Zamknij