W pierwszej części artykułu omówiłam kiedy i jak stosować probiotyki w sytuacjach koniecznych jak m.in. podczas przyjmowania antybiotyku. Napisałam też o korzyściach wynikających z probiotykoterapii wspierającej zdrowie hormonalne, metaboliczne, prawidłowo pracujący układ pokarmowy oraz zdrowie psychiczne. 

W drugiej części artykułu chcę się skupić na kontynuacji tematu i rozwinąć obszary, w których stosowanie probiotyków może znacząco wspierać poprawę zdrowia, jakość życia, czy też działać profilaktycznie. 

Zwłaszcza w sytuacjach nawracających problemów zdrowotnych.  Lub przewlekłych dolegliwości takich jak:. infekcje intymne, infekcje układu moczowego, infekcje ucha, czy górnych dróg oddechowych i wielu innych. 

Omówię zatem zastosowanie  i korzyści wynikające ze stosowania probiotyków:

• ginekologicznych,
• dentystycznych, 
• laryngologicznych i wspierających układ oddechowy, 
• dla dzieci oraz kobiet w ciąży i karmiących. 

 

Kiedy i jak stosować probiotyki uroginekologiczne?

 

Zdrowie układu moczowo-płciowego kobiet jest ściśle powiązane z mikroflorą pochwy i dróg moczowych. Naturalna flora bakteryjna stanowi pierwszą linię obrony przed patogenami, a jej zaburzenie może prowadzić do takich problemów jak nawracające infekcje pochwy, bakteryjne zapalenie pochwy (BV), grzybica pochwy, infekcje dróg moczowych (ZUM) oraz suchość i dyskomfort w okolicach intymnych.

Probiotyki uroginekologiczne pomagają odbudować prawidłową mikrobiotę pochwy, co jest kluczowe dla utrzymania odpowiedniego pH, ochrony przed patogenami i wsparcia w leczeniu infekcji.

Pałeczki kwasu mlekowego konkurują również  z grzybami (częste infekcje Candida albicans u kobiet nasilone są również w okresie ciąży i karmienia) o przyleganie do nabłonka i wytwarzają substancje hamujące ich wzrost, co przeciwdziała rozwojowi kandydozy. 

U kobiet z nawracającą grzybicą dodatek probiotyków do terapii przeciwgrzybiczej istotnie zwiększa odsetek wyleczeń i – co kluczowe – zmniejsza ryzyko szybkiego nawrotu infekcji. 

 

Metaanaliza badań z 2020 roku wykazała, że połączenie probiotyku z lekiem przeciwgrzybiczym zwiększyło o 14% szanse na pełne ustąpienie objawów w krótkim okresie oraz zmniejszyło aż o 66% odsetek nawrotów po miesiącu od leczenia​. 

Z doświadczenia wiem, że warto stosować probiotyki w sytuacji nawracających dolegliwości intymnych i szukać jednocześnie głębiej ich przyczyn. Czasem dla skutecznego leczenia kluczowe jest wdrożenie nie tylko zasad prawidłowej higieny, odpuszczenie sobie basenu, ale też całkowita zmiana diety i zadbanie o mikrobiotę jelitową i mikrobiotę pochwy.

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• przywracanie i utrzymanie zdrowej mikroflory pochwy dzięki zapewnieniu prawidłowego, czyli kwaśnego pH, które nie sprzyja wzrostowi drobnoustrojów chorobotwórczych,  
• odbudowa mikrobioty po antybiotykoterapiach i zapobieganie przy ich częstym stosowaniu antybiotykooporności, 
• wsparcie w okresie okołomenopauzalnym i podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej, kiedy dochodzi do zmian w środowisku pochwy, 
• ograniczenie rozwoju bakterii patogennych i grzybów, 
• skrócenie czasu trwania infekcji i zmniejszenie ryzyka nawrotów, 
• zmniejszenie suchości pochwy, 
• redukcja nawracających zakażeń dróg moczowych poprzez zmniejszenie “przyczepności” drobnoustrojów do nabłonka,
• zmniejszenie stanów zapalnych i poprawa odporności miejscowej w obrębie błonu śluzowej pochwy,
• wpływ na regenerację błonu śluzowej pochwy, 
• zwiększenie populacji bakterii z rodzaju Lactobacillus w pochwie, która ulega zmniejszeniu w okresie menopauzy pod wpływem obniżenia poziomu estrogenów.

 

Kiedy i jak stosować probiotyki dentystyczne?

 

Czy probiotyki mogą chronić nasze zęby i dziąsła? Tak! 

Doskonale wiemy, bo jesteśmy uczeni tego od dziecka, że jama ustna jest zasiedlona wieloma bakteriami i zęby należy myć.

Coraz więcej badań potwierdza, że mikrobiota jamy ustnej ma kluczowy wpływ na zdrowie dziąseł, ochronę przed próchnicą i nieświeżym oddechem. Pisałam również o tym jak ważna jest higiena jamy ustnej, regularne kontrole u dentysty, bo to co mamy w buzi poprzez połykaną ślinę spływa do dalszej części przewodu pokarmowego. 

Bez sprawnie działających mechanizmów niszczenia drobnoustrojów chorobotwórczych przez żołądek i wątrobę skazujemy się na kolonizację  szkodliwymi drobnoustrojami. Jak to możliwe? Sprawdź poniższe artykuły. 

Zdrowa mikrobiota zależy od żołądka i wątroby? Sprawdź dlaczego

Zdrowa mikrobiota zależy od żołądka i wątroby? Sprawdź dlaczego cz. 2

 

Dzieje się to na drodze kilku mechanizmów, a jednym z nich jest nieprawidłowe (zbyt wysokie) pH żołądka. Popularność przyjmowanych leków zobojętniających kwas żołądkowy sprawia, że mamy wyższe pH, a ono sprzyja namnażaniu drobnoustrojów. 

Probiotyki dentystyczne pomagają zrównoważyć nie tylko florę bakteryjną w jamie ustnej, zmniejszając ilość patogenów odpowiedzialnych za choroby przyzębia i próchnicę. Oddziałują realnie też na mikrobiotę jelit. Są nieocenionym wsparciem podczas antybiotykoterapii wynikającej z leczenie dentystycznego. 

Istotność zdrowia zębów i przyzębia podkreśla też fakt, że wszystkie planowe, duże operacje u pacjentów, które stanowią dużą ingerencję w struktury ciała wymagają wcześniejszego wyleczenia zębów. Podobnie jak usunięcie migdałków u dzieci. Zdrowie jamy ustnej to podstawa!

Problemy z płodnością są również powiązane z chorobami zębów i przyzębia. Regularne kontrole dentystyczne to obowiązkowy moim zdaniem punkt na rocznej mapie działań profilaktycznych. 

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• redukcja ryzyka próchnicy dzięki hamowaniu rozwoju bakterii próchnicotwórczych Streptococcus mutans, 
• poprawa zdrowia dziąseł (także w paradontozie) i redukcja stanów zapalnych, 
• wsparcie przed nieświeżym oddechem  poprzez zmniejszenie produkcji związków siarki, które wpływają na nieprzyjemny oddech, 
• wspomaganie regeneracji śluzówek po leczeniu dentystycznym, także antybiotykami, ale i w wyniku naruszenia ciągłości tkanek, 
• wsparcie podczas antybiotykoterapii i po w celu ochrony mikrobioty jamy ustnej, 
• ochrona szkliwa i pomoc w neutralizacji kwasowości jamy ustnej, 
• redukcja ryzyka demineralizacji szkliwa, 
• wsparcie w redukcji nawracających infekcji bakteryjnych gardła.

 

Ciekawostka:

Probiotyki znane są głównie w formie kapsułek, proszku do rozpuszczania lub kropli. Można jednak stosować probiotyki także w innych formach. W przypadku produktów dentystycznych są to pastylki do ssania, czy gumy do żucia. W przypadku probiotyków uroginekologicznych mamy do czynienia z formą doustną lub dopochwową. 

 

Kiedy i jak  stosować probiotyki laryngologiczne i wspierające funkcjonowanie układu oddechowego?

 

Probiotyki nie ograniczają się jedynie do wsparcia układu trawiennego. Jak widać po moim zestawieniu ich możliwości są ogromne. Myślę jednak, że w kwestii laryngologii i układu oddechowego ich zastosowanie nie jest rozpowszechnione i znane. 

Te dwa zastosowania, czyli laryngologiczne i związane z układem oddechowym probiotyków połączyłam w jednym punkcie. Dlaczego? Ponieważ problemy laryngologiczne nasilają problemy z infekcjami oddechowymi i vice versa. 

Być może teraz też nieco zamieszam w Twojej głowie, ale nawet probiotyki, które mają zwykle zastosowanie dentystyczne mogą być stosowane w ramach wsparcia laryngologicznego. Dlaczego? 

Jest to związane z wykorzystaniem konkretnych szczepów bakteryjnych, które mogą wykazywać działanie zarówno wspierające zdrowe zęby i przyzębie jak i nos, uszy oraz gardło. 

Jak to się dzieje, że probiotyki działają na układ oddechowy i nos, uszy czy gardło? Ponieważ każdy z tych obszarów naszego ciała, nawet płuca, ma swoją specyficzną mikrobiotę, czyli rodzinkę drobnoustrojów na pokładzie. Nie jesteśmy jałowi. 

 

Probiotyki wykazują działanie chroniące górne drogi oddechowe przed infekcjami, wzmacniające odporność błon śluzowych i zapobiegające nawrotom chorób oddechowych i laryngologicznych. 

Chroniczne infekcje gardła, zatok, nosa czy ucha często wynikają z zaburzenia mikrobioty jamy nosowo-gardłowej, co sprzyja rozwojowi patogenów. Nie bez znaczenia są też przewlekłe infekcje w tych obszarach np. spowodowane paciorkowcami. 

Pobieranie wymazów z ucha, noso-gardzieli przy przewlekle nawracających infekcjach jest konieczne, aby zdiagnozować problem i znaleźć odpowiednie rozwiązanie. 

W przeciwnym razie dziecko lub dorosły co chwilę przejmuje antybiotyk, który nie pomaga na długo. Prowadząc do rozwoju antybiotykooporności, osłabienia odporności i pogorszenia stanu zdrowia. 

 

Probiotyki laryngologiczne i wspierające układ oddechowy mogą być stosowane też w profilaktyce infekcji, w tym:

• anginy paciorkowcowej, zapalenia gardła i migdałków,
• infekcji zatok (zapalenie zatok przynosowych),
• przewlekłego nieżytu nosa i alergicznego nieżytu nosa,
• zapalenia ucha środkowego,
• infekcji grzybiczych jamy ustnej (np. po antybiotykoterapii), 
• infekcji wirusowych układu oddechowego, astmy. 

 

Są wykorzystywane również przy przewlekłej obturacyjnej chorbie płuch (POChP), astmie i nawracających infekcjach wirusowych. 

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• redukcja nawracających infekcji gardła i migdałków poprzez wsparcie probiotyków w zmniejszaniu kolonizacji paciorkowcami,
• zmniejszenie stanów zapalnych błon śluzowych, 
• poprawa składu ilościowego i jakościowego mikrobioty jelitowej noso-gardzieli, 
• zmniejszenie objawów alergicznego nieżytu nosa jak katar sienny, swędzenie, zaczerwienienie, 
• wsparcie po antybiotykoterapii oraz w trakcie, 
• regeneracja błon śluzowych, 
• zmniejszenie ryzyka infekcji grzybiczych po antybiotykoterapii, 
• skracanie czasu trwania infekcji górnych dróg oddechowych, 
• skrócenie czasu przeziębień i grypy, 
• redukcja ryzyka rozwoju antybiotykooporności przy często stosowanych antybiotykach,
• redukcja stanów zapalnych w płucach w POChP.

 

Warto pamiętać, że zanim przyjmiemy antybiotyk w czasie infekcji układu oddechowego warto zrobić niskokosztowy szybki test combo. Za 12-15 zł sprawdzimy, czy mamy grupę A/B, infekcję covidową, czy może RSV. 

Antybiotyki nie działają na wirusy! Oszczędzajmy sobie ich przyjmowania jeśli podłożenie choroby nie jest bakteryjne. 

 

Kiedy i jak stosować probiotyki wspierające zdrowie dzieci i niemowląt?

A także kobiety w ciąży i karmiące?

 

Probiotyki mogą mieć bardzo ważne i kluczowe zadanie we wsparciu rozwoju mikrobioty jelitowej i odporności dzieci, a także zdrowiu kobiet w ciąży i karmiących matek. 

Bardzo szeroko temat wsparcia probiotycznego u kobiet w ciąży oraz przy redukcji ryzyka wystąpienia cukrzycy ciążowej omówiłam w poniższych artykułach. Nie chcąc się tutaj powtarzać zapraszam do tych publikacji, ponieważ są kopalnią wiedzy. 

 

Probiotyki w ciąży – czy mają wpływ na zdrowie mamy i maluszka?

 

Probiotyki a cukrzyca ciążowa – czy ich zastosowanie zmniejsza ryzyko GDM?

 

Warto dodać, że probiotyki dobrej jakości zwykle są uznawane za bezpieczne dla zdrowia mamy i maluszka, choć oczywiście zawsze warto skonsultować się z lekarzem. 

Korzyści z ich stosowania są naprawdę bardzo szerokie. W przypadku kobiet w ciąży i karmiących u których dochodzi pod wpływem dużych fluktuacji hormonalnych do częstych zakażeń układu moczowego i infekcji intymnych zastosowanie będę mialy probiotyki uroginekologiczne omówione wyżej. 

Część z tych probiotyków to preparaty doustne, a część dopochwowe. Ich działanie się nieco różni, a najczęściej kuracja powinna zawierać oba typy, aby była skuteczna. 

Przechodząc do dzieci i ich mikrobioty…

 

Badania naukowe wykazują, że mikroflora jelitowa matki ma bezpośredni wpływ na mikrobiotę i zdrowie dziecka, zarówno w okresie ciąży, jak i podczas karmienia piersią. Warto wiedzieć, że mikrobiota jelitowa dziecka zaczyna się kształtować już w życiu płodowym.

Mikrobiota pochwy ma niewyobrażalnie ogromne znaczenie, ponieważ dziecko przechodząc przez kanał rodny mamy zostaje skolonizowane przez jej bakterie pochwowe! Jeśli dziecko rodzi się poprzez cesarskie cięcie kolonizacja bakteryjna wygląda zupełnie inaczej. I niestety mniej korzystnie dla dziecka i jego zdrowia. 

Wpływ na zdrowie dziecka i modulację mikrobioty jelitowej dziecka ma także sposób karmienia (piersią lub mieszanką mlekozastępczą) a także to, czy po porodzie dziecko było kangurowane przez mamę i tatę wystarczająco długo, czy w wyniku różnych okoliczności nie było takiej możliwości. Karmienie piersią, poród drogami natury i kangurowanie to istotne czynniki wpływające korzystnie na rozwój mikrobioty dziecka. 

 

Ból brzucha u dzieci

 

 

Istnieje szereg publikacji naukowych, które wskazują jednoznacznie, że kolonizacja dziecka matczynymi i ojcowskimi drobnoustrojami ma ogromny wpływ na ich zdrowie, a także predykcje co do zwiększania lub zmniejszania ryzyka różnych chorób.

Jeśli dziecko rodzi się przez cesarskie cięcie, nie ma kontaktu skóra do skóry z mamą lub tatą po porodzie to kolonizowane jest w dużej mierze drobnoustrojami szpitalnymi, a te nie są wspierające dla zdrowia. 

Start dziecka w życie na ziemi jest więc bardzo różny i będzie oddziaływał na zdrowie malucha w przyszłości. 

 

Jak wiadomo mikrobiota pochwy jest bezpośrednio powiązana z mikrobiotą jelitową i bałagan w jelitach u mamy ma wpływ na to co przekaże dziecku. I można by byłotu  rzec:  “tak to się kręci”. Jedno wpływa na drugie. 

Dysbioza u mamy ma wpływ na mikrobiotę dziecka i może zwiększać ryzyko chorób autoimmunologicznych, alergii, zaburzeń trawienia i otyłości.

To bardzo skomplikowane zagadnienia, wciąż badane. Wiemy jednak na pewno, że na mikrobiotę dziecka ma wpływ wiele czynników i część z nich jest zależna od zdrowia mamy, jej diety oraz sposobu karmienia dziecka. Probiotykoterapia mamy kiedy dziecko jest karmione piersią ma wiele korzyści, ponieważ mleko mamy “reaguje” na to co ona zjada i co dzieje się w jej organizmie.

 

Odpowiednia probiotykoterapia może też wspomóc prawidłowy rozwój układu odpornościowego i trawiennego niemowląt, zmniejszając ryzyko alergii, kolek, infekcji oraz chorób metabolicznych w późniejszym życiu. 

Można stosować probiotyki u niemowląt i dzieci nawet od 1 dnia życia i na rynku mamy takie produkty, których celem jest wsparcie niemowląt przy występowaniu kolek, problemach z zaparciami, czy AZS. 

 

Kluczowe korzyści z probiotykoterapii w tym obszarze:

• wsparcie dzieci przy występowaniu kolek niemowlęcych (Lactobacillus reuteri DSM 17938 ma udokumentowane działanie zmniejszające częstotliwość i intensywność kolek, płacz i  poprawiając komfort malucha i niejednokrotnie ratując zdruzgotanych i zmęczonych rodziców),
• zmniejszenie ryzyka alergii i atopowego zapalenia skóry (AZS) poprzez m.in. wsparcie rozwoju odporności (szczególnie ważne jeśli dziecko ma rodziców z AZS), 
• zmniejszenie częstotliwości infekcji górnych dróg oddechowych poprzez wsparcie układu odpornościowego, 
• korzystny wpływ na uregulowanie liczby wypróżnień i wsparcie pracy jelit (szczególnie u dzieci z nawracającymi bólami brzucha, zaparciami),
• zmniejszenie ryzyka otyłości i chorób metabolicznych w późniejszym wieku, 
• zwiększenie wchłaniania żelaza z diety dziecka – tu sprawdzą się idealnie krople dla dzieci Sanprobi IBS, 
• zmniejszenie długości biegunki poantybiotykowej (średnio o 1 dzień).

 

Podsumowanie

 

Wiele osób wie, że należy stosować probiotyki kiedy przyjmujemy antybiotyk. Niektórzy – ewentualnie – pamiętają, że są pomocne podczas biegunki, czy zatruć. Mam jednak nadzieję, że tymi dwoma artykułami pokazałam inne możliwości wsparcia jakie oferują i obszary, w których są nieocenionym elementem terapii wspierających zdrowie i dobre samopoczucie dzieci i dorosłych.

 

Dbanie o mikrobiotę jelitową to nie jest moda. To może wydawać się nowy temat, ale takim nie jest. Mikroby są z nami, w nas, odkąd pojawiliśmy się na Ziemi. Ba! One żyją tam gdzie my nie jesteśmy w stanie i były tu na Ziemi przed nami. 

Mikrobiota jelitowa wymaga wsparcia, troszczenia się i odpowiedniego traktowania. Dobrego odżywczego jedzenia, błonnika, ruchu, snu, regeneracji i czasem także wsparcia dobrze dobranymi, wysokiej jakości probiotykami jakie są m.in. w gamie marki Sanprobi. 

To fundament naszego zdrowia, bo cokolwiek dzieje się w jelitach, będzie miało wpływ na cały organizm. 

Pamiętaj, aby zawsze  stosować probiotyki,, który mają odpowiednie wskazanie do Twojego celu, problemu, są przebadany, wysokiej jakości, były odpowiednio przechowywane (sprawdź jak to robić latem)  i mają udokumentowane naukowo działanie. 

https://kreatorniazmian.pl/jak-przechowywac-probiotyki-latem/

 

Artykuł powstał we współpracy merytorycznej z Sanprobi. 

 

Bibliografia

1. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2020/0401/p432.html#:~:text=Adding%20probiotics%20,quality%20RCTs
2. https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2022.848279/full
3. https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2022.908010/full
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33789556/#:~:text=inflammatory%20biomarkers,with%20runny%20nose%2C%20nasal%20congestion
5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6292094/#:~:text=Streptococcus%20salivarius%20and%20Streptococcus%20oralis,typical%20upper%20respiratory%20tract%20pathogens
6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5851198/#:~:text=care%20are%20those%20mainly%20derived,microbial%20shift%20would%20be%20induced
7. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7133729/#:~:text=Oral%20malodor%20has%20many%20potential,2013
8. https://link.springer.com/article/10.1007/s40257-022-00723-x#:~:text=36%20%2C%20%2065%2C%2050,%28Supplementary%20Fig
9. https://kreatorniazmian.pl/bol-brzucha-u-dzieci/
10. https://kreatorniazmian.pl/probiotyki-w-ciazy/
11. https://kreatorniazmian.pl/cukrzyca-ciazowa-probiotyki/
12. https://kreatorniazmian.pl/zoladek-watroba-a-kondycja-mikrobioty-jelitowej/
13. https://kreatorniazmian.pl/zdrowa-mikrobiota-zalezy-od-zoladka-i-watroby-sprawdz-dlaczego-cz-2/