Jak powstaje nawyk?

SILNA WOLA
Nie mam silnej woli. O tym czemu siła woli nie działa? cz.2
24 marca 2014
silna wola ćwiczenia trening
Trening silnej woli
27 marca 2014

Jak powstaje nawyk?

WSKAZÓWKA

Zrozumienie jak powstają nawyki pozwoli nam je łatwiej kontrolować. Aby to zrobić trzeba przede wszystkim zidentyfikować pętlę nawyku, która składa się z 3 części: wskazówki, zwyczaju i nagrody.

Wskazówki zapoczątkowują cały proces powstawania nawyku i rozpoczęcie pętli. Mogą to być konkretne osoby, sytuacje, emocje, pora dnia, czy wydarzenia. Zwyczaj to konkretna czynność, działanie. Natomiast nagroda jest bardzo indywidualna i może być różna dla różnych osób nawet przy posiadaniu tego samego nawyku, np. satysfakcja, uczucie szczęścia, ulga, spotkanie się z przyjaciółmi.

Nie jest łatwo zidentyfikować wskazówkę i nagrodę, ale warto poświęcić na to czas. Trzeba zadać sobie pytanie- dlaczego coś robię? Dlaczego zamiast drugiego śniadania jem czekoladkę? Może przychodzi do mnie koleżanka na krótką przerwę w pracy, zawsze jest godzina 10.00 albo ktoś obok mnie je coś słodkiego? Dlaczego jadąc samochodem do pracy codziennie tą samą trasą skręcasz w konkretną uliczkę? Bo tak nakazuje znak? Zwracasz jeszcze uwagę na znaki? Zastanawiasz się jeszcze co masz zrobić jak widzisz czerwone światło? Może po drodze zawsze zajeżdzasz do określonej piekarni i kupujesz gazetę w określonym kiosku?

Przeanalizujmy poniższe przykłady:

Przykład 1. Nawyk obgryzania paznokci

  1. Wskazówka: Lokalizacja: dom Czas: różne pory dnia Stan emocjonalny: zdenerwowanie Inne osoby: tak/nie Działanie poprzedzające: przypomnienie sobie o zaległym raporcie, telefon od szefa
  2. Zwyczaj: obgryzanie paznokci
  3. Nagroda: obgryzienie wszystkich wystających skórek i paznokci, które odrosły, poczucie spełnienia

Wskazówką jest stan emocjonalny po zaistnieniu stresującej sytuacji. Gdy dana osoba przypomni sobie o zaległym raporcie albo zadzwoni szef, kieruje dłonie do ust i obgryza skórki i paznokcie dopóki nie skończy.

Przykład 2. Nawyk kupowania słodkości w drodze do domu

  1. Wskazówka: Lokalizacja: cukiernia pod domem Czas: ok 18.00, po pracy Stan emocjonalny: wyczerpanie Inne osoby: nie Działanie poprzedzające: pobyt w pracy, jazda samochodem
  2. Zwyczaj: kupowanie kawałka ulubionego ciasta
  3. Nagroda: odprężenie, nagrodzenie po ciężkim dniu pracy

Warto zauważyć, że nawyki są w swej budowie bardzo nietrwałe i delikatne. Jeśli okaże się, że zabraknie wskazówki wyzwalającej nawyk- bardzo prawdopodobne, że nie dojdzie do wykonania czynności. Jeśli wskazówką jest cukiernia- jej zamknięcie spowoduje, że nie kupimy ciasta, nie pojedziemy do innej.

Przykład 3. Zmywanie naczyń od razu po jedzeniu

  1. Wskazówka: Lokalizacja: dom Czas: różne pory dnia Stan emocjonalny: odprężenie po zjedzeniu Inne osoby: domownicy Działanie poprzedzające: zjedzenie posiłku
  2. Zwyczaj: zmywanie naczyń
  3. Nagroda: satysfakcja, czysta kuchnia, pusty zlew

Charles Duhigg w „Sile nawyku” zauważa, że „możemy nie pamiętać doświadczeń, które doprowadziły do ukształtowania się nawyków, ale kiedy zadomowiły już się w naszych mózgach, wywierają wpływ na zachowanie- często bez naszej świadomości tego faktu”. Wskazówką może być bowiem wszystko- reklama w telewizji, pora dnia, uczucie, myśli, emocje, których nie zawsze jesteśmy w stanie kontrolować.

Czy samo istnienie  wskazówek i nagród sprawia, że powstają nawyki? Dlaczego są one przez nas powtarzane? Okazuje się, że musi jeszcze zaistnieć pragnienie, które jest siłą napędową pętli nawyku. Wkrótce napiszemy o tym więcej.

W pisaniu powyższego materiału opierałam się głównie na książce „Siła nawyku” Ch. Duhigg’a, którą osobiście bardzo polecam 🙂

Oceń ten artykuł
Emilia Zęgota
Emilia Zęgota
Uważa, że dzisiaj pracujemy na to, jak będzie wyglądało nasze jutro. Świadoma, że życie to nie "coś", co się nam przytrafia... Uśmiechnięta do świata :-) Ma nadzieję, że Kreatornia Zmian pozwoli jej wiele się nauczyć, będzie także pomocnym narzędziem dla innych.
Przeczytaj poprzedni wpis:
SILNA WOLA
Nie mam silnej woli. O tym czemu siła woli nie działa? cz.2

Jeśli powtarzasz sobie "nie mam silnej woli" i szukasz rozwiązania, proszę zanim zaczniesz czytać ten wpis zapoznaj się z pierwszą jego częścią dostępną tutaj. Pomoże Ci […]

Zamknij